Çin ve Tayvan'da yapılan araştırmalarda, sürekli kızartma yapan kadınlarda uçucu maddeler nedeniyle akciğer kanseri, yüksek sıcaklıkta kızartılan et dolayısıyla da kalp hastalıklarının arttığı görüldü.

İzmit Belediyesince Yunus Emre Kültür Merkezinde düzenlenen "Bitkisel Atık Yağların Geri Dönüşümü" konulu panelde konuşan Kocaeli Üniversitesi (KOÜ) Kimya Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nilgün Akın, bitkisel atık yağların insan sağlığına olumsuz etkilerini anlattı.

Zeytin, ay çiçeği, mısır ve pamuktan üretilen bitkisel yağların kızartmalarda kullanıldıktan sonra kimyasal değişime uğradığını ifade eden Akın, atık kızartma yağlarının insan sağlığına zararları olduğuna dikkati çekti.

Kızartmada kullanılan bitkisel yağın renginin koyulaştığını, akıcılığının azaldığını dile getiren Akın, şöyle devam etti:

"Çin ve Tayvan'da yapılan araştırmalarda, sürekli kızartma yapan kadınlarda yağdan kaynaklı uçucu maddeler nedeniyle akciğer kanseri, yüksek sıcaklıkta kızartılan et dolayısıyla da kalp hastalıklarının arttığı görülmüştür.

Patates kızartmalarında da nişasta ve yağın reaksiyonu sonucu kanserojen etki görülebiliyor. 170 derecenin altında yapılan patates kızartmasında bu kanserojen etki görülmüştür. Kızartma içinde, kopmuş yağ zincirindeki kutupların ölçülmesi toplam polar madde (TPM) ölçümü olarak adlandırılır. TPM oranı yüzde 25'in üzerinde olursa sağlığa zararlıdır.

Bu oran Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 2007 yılındaki tebliğinde belirtilmiştir.

Bu ölçüme gerek duyulmadan yağın renginin koyulaşması, kötü kokması, kıvamının artması ve köpürmesi yağın atık hale geldiğini belirler. Ay çiçeği yağı da en fazla 3 kez kullanılmalıdır."

Yılda 350 bin ton atık yağ

KOÜ Teknik Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Çanakçı da bitkisel atık yağların geri kazanımında Avrupa ülkelerinden örnekler verdi.

Atık yağların ev akarına boşaltılmasıyla kanalizasyon hatlarının tıkandığını, bu yağların arıtma tesislerine zarar verdiğini, denizi ve akarsuları kirlettiğini bildiren Çanakçı, ABD ve Avrupa ülkelerinde atık yağların toplanarak biyodizel üretiminde kullanıldığını belirtti.

En yaygın uygulamanın Avusturya'da görüldüğünü ifade eden Çanakçı, bu ülkede 600 civarında atık yağ toplayan şirketin faaliyet gösterdiğini vurguladı.

Türkiye'de yılda 1.5 milyon ton bitkisel yağ tüketildiğini ve 350 bin ton atık yağ oluştuğunun sanıldığını ifade eden Çanakçı, bazı belediyelerin atık yağların konutlardan toplanması çalışmalarına başladığını kaydetti.