Hızla düşen data kartı ve servis ücretleri, 3G'yi hem bireyler hem de kurumlar için Türk Telekom'un ADSL'ine ciddi bir rakip haline getirecek. Çok bahsedilen 3G hayatımıza neler katacak? Herşeyden önce dataya daha hızlı erişeceğiz. Getireceği en büyük farklılık bu. Bu hızlarla neler yapılabileceğini biraz kestirebiliyoruz çünkü önümüzde internet gibi bir örnek var. Ama bizim hayal gücümüzün ötesinde şeyler de yapılıyor olacak. Benim tek bildiğim şey, mobil ortamda dataya cepten ve bilgisayardan bugünkünden daha hızlı erişceğimiz. Bundan sonrasını şöyle hayal edebilirim; bugün de televizyon izleyebiliyoruz ama 3G ile birlikte takır takır televizyon izleyebileceksiniz. Bunu da tek bir teknolojiyle yapmayacaksınız. 3G bunun tek alternatifi değil. DVB-H (Digital Video Broadcasting) ile de yapabileceksiniz. Türkiye’de hala RTÜK’le beraber onu çalışıyoruz. Birkaç farklı şekilde yapabileceksiniz ve temel olarak televizyon ve video uygulamalarına daha hızlı ulaşacaksınız. Normal internete daha hızlı ulaşacaksınız. Örneğin ADSL ve wireless ile evimde istediğim yerde bağlanabiliyorum. Ama evimden bahçeye çıktığım zaman veya uzaklaştığım zaman zorlanıyorum. Orada da wireless veya başka bir alternatif bulmam lazım. Diyelim cebime takacağım veya bilgisayarıma takacağım bir SIM kart bu sorunu çözüyor. Ama yeteri kadar hızlı çözmüyor. Evimde 1 Mbit’le bağlanıyorum ama dışarı çıktığımda wireless yoksa 100 Kbps’lere düşüyor. Oysa 3.6 Mbit ile evimden daha hızlı bağlanma şansım var Türkiye’de lisans çıktığı gün. 3G sadece özel hayata mı katkı sağlayacak? Bir de işin kurumsal uygulama tarafı var. Siz bugün hız yüzünden yapamadığınız birçok uygulamayı kurumsal alanda yapabileceksiniz. Bunların bazılarını bugün de yapabiliyorsunuz. Mesala bugün evimize gelen su şirketleri SIM POS yani kablosuz POS ile kapınıza geliyorlar. Bugün ATM’lerin önemli bir kısmı, arka planda artık fiziksel data hatlarıyla bağlanmıyor; GPRS üzerinden bağlanıyorlar. Ve bütün bu bağlantıların çok daha hızlı olma şansı var; yani en az 10-20 kat daha hızlı olma ihtimali var ve size görsel olarak çok daha fazla görsel uygulamalar sunma şansı var. POS’ların çok daha fazla hızlı olma şansı var. Araç takip sistemlerini bunların üzerinden yönetiyoruz. Bütün bu uygulamalar çok daha hızlanacak. Şirketler özellikle video bazlı bir çok uygulamayı buraya taşıyabilecekler. Yani video konferans gerçek anlamda yapılabilecek. Sadece cep telefonunuzdan değil mobil ortamda bilgisayarınızdan da video konferansı kullanabileceksiniz. Yani çok hızlı ve büyük data kullanmanızı gerektirecek; bireysel ve kurumsal bazlı her türlü uygulamayı 3G ile birlikte elde edebiliyor olacaksınız. Bu muhteşem hızlar nerelerde gezecek? Biz 3G’de hızları 3,6 Mbit’lerden bahsediyoruz ama hem yeni cihazların hem de data kartlarının kapasiteleri artıyor. Bugün Avrupa’da ve ABD’de şebeke hızı 14,4 cihaz hızı 7,2’ler çıkmaya başladı. Bizim 14,4’ü belki gelecek sene olmaz ama 2009’un başı itibariyle görme ihtimalimiz var. Türk Telekom hala 2 Mbit’lere çıkarttım belki 20’lere çıkacak diyor. Ama siz mobilden aslında fizikseldekinden çok daha hızlı ulaşabileceksiniz. Bu bir sürü kurumun mobil uygulamalarına değil fiziksel uygulamalarını bile etkileyecek. Türkiye’de bugün toplasanız 4 milyom ADSL kullanıcısı var. Siz bugün ADSL’lin ulaşmadığı bir çok yerde belki sadece bir data kartı alarak yüksek hızla data kullanabileceksiniz ki data kartı çok ucuzlamaya başladı. Fiyatını 200 milyonlara kadar çekmiş durumdayız. Bunların fiyatları daha da aşağıya gelecek. ADSL modemden neredeyse daha ucuz hale geliyor. Kullanım tarafında biz 1 GB’lık paketi 59 YTL’ye veriyoruz. 59 YTL hala 29 YTL’den daha pahalı ama 3G ile beraber bu fiyatlar da aşağı gelmeye başlayacak. Ve siz mobilin tüm premium özelliklerine rağmen aslında ADSL fiyatlarına belki ADSL’den belki de daha yüksek hızlarda data kullanıyor olacaksınız. Bu, insanları mobile kaydırabilir. Biz Türk Telekom’u deviririz, yıkarız falan demiyoruz. Ama ciddi bir alternatif olabilir diye düşünüyoruz. Tabi bu arada hala vergilerde farklılık var. Biz yüzde 25 Özel İletişim Vergisi (ÖİV) ödüyoruz, Türk Telekom yüzde 15 ÖİV ödüyor. Yüzde 10’luk bir dezavantajımız var. Turkcell-im Benim’i, bu 3G’ye hazırlık olarak mı görüyorsunuz? Turkcell-im Benim’i 3G’den bağımsız olarak çıkarttık. Bugün siz 2G ile de orada çok rahat bir şekilde fotoğraf ya da videoyu yükleyip kullanabiliyorsunuz. Biz oradaki altyapıyı da bu şekilde ayarladık. Sıkıştırma teknikleri kullandık ki kullanıcı normal hızlarda da bu deneyimi çok rahat yaşayın. 3G’nin sağlayacağı avantaj ne olacak; Turkcell-im Benim’e sadece internetten değil WAP’tan da erişebildiğiniz için mobil tarafta bunlara daha çabuk erişeceksiniz. Açıkçası 3G’yi düşünerek yapmadık ama faydası olur. Özellikle WAP tarafında faydası olur. 3G ile beraber bir video servisine dönüşecek mi? Daha çok video kullanılır diye düşünüyoruz. Sadece 3G ile beraber değil. aynı zamanda cep telefonlarının video uygulamasının artmasıyla da beraber, 3G bir gerek ama tek başına yeterli değil. Cep telefonunuz video çekmiyorsa, data alt yapısının tek başına olmasının bir faydası yok. Kullanıcının onu çekebiliyor olması lazım. Ama asıl video çekebilen telefonlarında yaygınlaşması lazım. MMS’e baktığınız zaman telefonların yüzde 70’i MMS’e uygun. Zaten kullanacak herkesin MMS’li telefonu var. Yüzde 30 daha çok benim babam gibi olan ve SMS bile kullanmayan bir kitle ki o kitlede olmamasının çok fazla bir önemi yok 3G, ses servislerinde rahatlama yaratacak Türkiye'de dünyanın en dar frekans aralıklarının tahsis edildiği mobil ses servislerini rahatlatacak 3G, numara taşınabilirliği olmadan anlamsız olacak. 3G sizi konuşma servislerinde de rahatlatacak mı? Frekans başına baktığınız zaman Türkiye frekans başına en çok müşterisi olan ülkelerden biri. Operatörleri sıraya dizin, bizim gibi bu kadar az frekans verilerek konuşma yaptıran ülke sayısı nerdeyse yok. Frekansları da biz kendi kararlarımızla almıyoruz. Devlet bize bunu veriyor. Tabii ki 3G’nin orada sağlayacağı avantajlar var ve bu tüm operatörler için geçerli. 3G sadece data altyapısı açısından değil, sesin daha kaliteli ve daha verimli verilmesi açısındanda avantaj sağlıyor; özellikle 900 MHz’de. 3G’ye geçiş 1800 MHz operatörüne oranla sizin için daha mı kolay, daha mı zor olacak? Aslında bu, geçişin biraz da nasıl olacağınabağlı. 900-1800 farkından çok bizi meraklandıran özellikle bu numara taşınabilirliği konusu. Numara taşınabilirliği biraz ileri bir tarihte çıkacak. Teknik olarak, daha hala altyapı ile ilgili ihaleye çıkılacak; geliştirmeler devam ediyor. O süreç gördüğümüz kadarıyla daha epey uzun sürecek. Öte yandan 3G’nin takvimi belli ve herşey yolunda giderse gelecek senenin ilk yarısından itibaren 3G’nin ilk servislerini vermeye başlayacağız. 3G ile numara taşınabilirliği arasında bir faz farkı olabilecek gibi gözüküyor. Bu faz farkı ne kadar açılırsa ve 3G, numara taşınabilirliği olmadan çıkmak durumunda kalırsa, şöyle bir sıkıntı olacak: Siz müşteri olarak 3G’yi almak için numaranızı değiştirmek zorunda kalıcaksınız. Bu, işi öldürür kibarcası. O nedenle bizim arzumuz 3G için müşteriye böyle bir şart koşulmaması. Mesela, numara taşınabilirliğinde altyapıda bir sıkıntı çıktı ve iki sene daha geçemedik. Biz iki sene daha 3G için müşteriye numara mı değiştirteceğiz. Bir yandan numara taşınabilirliğini getirelim diyoruz, tamam; bir yandan da 3G için numaranı değiştirmen lazım diyoruz. Benim güzel bir numaram var ve ben numaramı değiştirmem. Ben değiştirmeyeceğime göre müşteri de değiştirmez. 3G’de bize göre çok daha temel sorunlar var, müşterinin adaptasyonuyla ve bu geçişin kolay sağlanmasıyla ilgili. O yüzden öncelikle numaranın taşınabilir olması lazım burada. Numara taşınabilirliğinede hep beraber evet dedik. Numaranın neden değişmesi gerekiyor? Biz tam anlamıyla sebebini bilmiyoruz çünkü teknik olarak herhangi bir kısıt yok. Biz ve diğer operatörler bunu teknik olarak kolaylıkla yapabiliyoruz. Yani siz normal bir 2G müşterisi olarak 3G servisi almak isteseniz biz size bu servisi, numaranızı değiştirmeden çok kolay verebiliyoruz. Bunun için sadece SIM’inizi değiştirmeniz. Dünyada da zaten böyle bir uygulama yok. Peki bizde getirilen ne? Hala tam yüzde yüz net olmamakla beraber ihalenin böyle çıkacağı yönünde bir söylem var. Numara taşınabilirliği olana kadar 3G’lerin numara taşınabilirliği olmayacak, diye konuşuluyor. Yani siz 2G müşterisi olarak aynı numaranızı 3G’ye taşıyamıyorsunuz. Bu numara 2G’de kalıyor. Bu şeye benziyor. Mobil imzada anlattığımız gibi, insanlar almak istiyorlar ama şöyle almak istiyorlar. Garanti, Yapı Kredi, TEB hangisinin sitesine girerseniz girin mobil imza almak istiyorum dediğiniz zaman biz size aldırıyoruz. Sonra diyoruz ki Turkcell Extra’ya gitmeniz lazım. Müşteri basıyor almak istiyor sonra Extra’ya gitmeyi görünce bir ara giderim diyor ama koşarak da gitmiyor. Özetle burda da aynı sıkıntı yaşanır
