Bütün bu bilgiler Zirvedeki beyinler serisinin Visual C# .Net kitabından alınmıştır.... Günümüzde küçük ve orta ölçekli firmalar bile network ortamı oluşturmuş olup, tüm bilgisayar işlemlerini bu ağ trafiğini kullanarak gerçekleştirmektedirler. Bu yüzden dolayı sizinde yapacağınız uygulamaların network ortamında kullanılabilir olması gerekmektedir. Burada network ortamı kavramıyla internet veya local intranet ağınız kasdedilmektedir. Uygulamanızın inetrnette veya intranette olması kod yazma mantığınızı fazla etkilemeyecektir. Şayet TCP/IP (Bu internet haberleşme protokolüdür.) protokolü kullanılıyorsa (Windows’un intarnette de ilk tercih ettiği protokol budur) çoğu durumda iki durum içinde yazacağınız kod aşşağı yukarı aynı olacaktır. TCP/IP Protokolünün (Burada aslında hem TCP hemde IP ayrı ayrı birer protokoldür.) gereği olarak internete açılan (veya intranet) bir bilgisayarın diğer makinalar tarafından tanınabilmesi için IP numarasının ve Subnet Mask değerinin yapılandırılmış olması gerekmektedir. İnternete çıkış işlemeleri için size verilen yazılım bu işi otomatik olarak gerçekleştirmektedir. Birkaç basit ayarlama yaparak bu işlem halledilebilmektedir. Fakat intranet ortamında kullanılacak bir program yazacaksanız bu yapılandırmayı sizin veya Sistem bilgisi olan teknik bir elemanın gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu yüzdendir ki günümüz kuvvetli yazılımcılarının network hususunda temel bilgilere sahip olması gerekmektedir. TCP Protokolüde belirtilen IP numaralı makinalar arasında güvenli bir veri akışının gerçekleşmesini sağlar. Burada C# Programlama dilini kullanıp aynı zamanda en güvenli ve internet ortamında kullanılan protokol olan TCP/IP Protokolünün desteklendiği class’ları kullandım.(C# diğer protokolleride desteklemektedir). Yapacağınız tek şey internete açılan makinanıza servis sağlayıcınızdan bir adet Static IP numarası almak. Bu IP numarasını kullanarak herhangi bir makinadan rahatlıkla Server’ınıza bağlanılabilir. Örneklerimi uygulamak için tabiki Static IP almanız pahalı olabilir. Bu yüzden geçici çözüm olarak internete açıldıktan sonra Ip numaranızı öğrenerek(SPAN style=font-SIZE: 9pt; COLOR: #0000cc; mso-bidi-font-size: 12.0pt">http://www.whatismyip.com/SPAN adresinden) bu numarayı size bağlanacak olan arkadaşınıza bildirmeniz yeterli olacaktır. YARDIMCI KÜTÜPHANELER: Network ortamında işlemleriniz portlar kullanılarak gerçekleşmektedir. Bu yüzden port dinlemek, porta veri yollamak veya da porta gelen verinin okunabilmesi için C#’ın içerisinde birçok class tanımlanmıştır. Şimdi class’ları ve method’larını inceleyelim. Aşşağıdaki kütüphaneleri neredeyse tüm network projelerinize eklemeniz gerekmektedir. using System.Net.Sockets; //Socket işlemleri using System.Text; //Tip çevirme işlemleri unutmayın ki internette veriler byte olarak dolaşmaktadır yani makina dili olan 1’ler ve 0’lar olarak. using System.IO; //Dosyalama işlemleri. using System.Threading; //Kanal işlemleri. using System.Net.Sockets Kütüphanesi: Bu NameSpace sayesinde porta veri yollamak, portu dinlemek, porttan veri okumak vs işlemleri rahatlıkla ger.ekleştirebiliriz. Aşşağıda bu kütüphanenin kullandığı önemli Class’ların isimleri verilmiştir. TcpListener Class TcpClient Class NetworkStream Class Socket Class Şimdide bu class ların işlemlerde kullandıkları method ve özellikleri inceleyelim. Konuyu anlamak için verilmiş olan kısa kodları tek başına yazıp çalıştırırsanız, diğer procedürlerdeki kodlara ihtiyaç duyacağı için programınız kırılabilir. Bu yüzden konunun sonunda vereceğim detaylı örnekleri kodlayıp çalıştırın, verilen kısa kodlarıda iyice anlamaya çalışın. TcpListener: Bu calss’ta türeteceğiniz yavru üye sayesinde bilgisayarınızda numarasını belirteceğiniz port dinlemeye alınır. Bir client makinanın server’a bağlanabilmesi için bağlanılan portun server tarafından dinleniyor olması gerekmektedir. Aksi takdirde programınızda hata oluşucaktır. Şöylede düşünebilirsiniz önce portun dinlenildiği makinanın çalışması gerekiyor. örnek: using System.Net.Sockets; //Eklemeyi unutmayınız. private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { int portNo = 20000; TcpListener tcpListener1 = new TcpListener(portNo); //20000 nolu port dinlenecek. } Yukarıdaki gibi basit bir kodla tcpListener1 adında yavru üye tanımlanmış ve 20000 numaralı portla alakalı işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. tcpListener1.Start(): Bu method sayesinde belirtilmiş olan port dinlemeye alınır. Tekrar hatırlatmakta fayda var. Bir client kullanıcısının size bağlanabilmesi için karşılıklı aynı port numarasını kullanmanız gerekir ve sizin o portu daha önceden dinlemeye almış olmanız gerekir. using System.Net.Sockets; //Eklemeyi unutmayın. private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { int portNo = 20000; TcpListener dinle = new TcpListener(portNo); //20000 nolu port dinlenecek. dinle.Start(); //Portu dinlemeye başla } tcpListener1.AcceptSocket(): Bu method sayesinde size bağlanan kullanıcıları kabul edebilirsiniz veya bağlantı isteklerini geri çevirebilirsiniz. using System.Net.Sockets; //Eklemeyi unutmayın. private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { int portNo = 20000; TcpListener dinle = new TcpListener(portNo); //20000 nolu port dinlenecek. dinle.AcceptSocket(); //Karşı tarfın bağlantı isteğini kabul et } tcpListener1.Stop(): Dinlemeye alınmış olan portun bu methodla dinleme işlemi iptal edilmiş olur. yani artık porta gelen veriler okunmaz veya porta veri gönderilmez. Fakat daha sonra istenirse tekrar aktifleştirilip port dinlemeye alınabilir. Global tanımlanmış bir TcpListener objesini Stop() methodu bellekten atmaz. Tekrar aktifleştirilebilir. using System.Net.Sockets; //Eklemeyi unutmayın. private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { int portNo = 20000; TcpListener dinle = new TcpListener(portNo); //20000 nolu port dinlenecek. dinle.Stop(); //Portu dinleme işlemini iptal et. } tcpListener1.LocalEndpoint: Bu bir method değil özelliktir. LocalEndpoint sayesinde size bağlanan makinanın "IP" numarasını öğrenebilirsiniz. using System.Net.Sockets; private TcpListener dinle = new TcpListener(20000); private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { string user; dinle.AcceptTcpClient(); user=dinle.LocalEndpoint; //Bağlanan makinanın IP sini al this.Text = user + " Ip Numaralı makina size bağlandı"; // git formun text’ine bağlanan makinanın IP numarasını yazdır. } Uyarı: Konuyu anlamanız için verdiğim network uyguluma kodları birçok durumda diğer procedürlere bağımlı olduğu için tek başına yazıp çalıştırırsanız hatayla karşılaşabilirsiniz. Bu kodlar konunun sonunda vereceğim örnekte tamamiyle kullanılmaktadır. ŞİMDİLİK BURADA KESELİM BUNDAN SONRAKİ CLASS TCPCLIENT CLASS’I YANİ BAĞLANAN MAKİNANIN KULLANACAĞI CLASS... Şimdilik beni mazur görün biraz yoruldum yarın devam edicem. Ve konunun sonunda kendi chat programınızı veya port tarama programınızı kendiniz yazabilecek düzeye geleceksiniz.
Evet konumuza kaldığımız yerden devam edelim. Yani Client side class’lardan. TcpClient: Network ortamında basit anlamda mesaj veya komut göndermek için kullanılan bir class’tır. Bu nesne sayesindse Server makinesine (TcpListener objesinin port dinlediği makina) bağlanılabilir. Bağlantı işlemi için Server makinasının “IP” numarasına ve TcpListener class’ının portu dinlediği numaraya ihtiyacı vardır.( Gönderilen port numarası ile veri okunan port numarasının aynı olması gerekmektedir ). Aşşağıdaki gibi bir kodla server ( buradaki server aslında portun dinlenildiği makinayı kadetmektedir. Yani bilgilerin yönlendirildiği makina anlamındadır. ) makinasına bağlantı kurulabilir. using System.Net.Sockets; //Eklemeyi unutmayın. private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e) { TcpClient tcpClient = new TcpClient("192.168.5.2",20000); } Yukarıdaki kodu yazıp çalıştırırsanız internet ortamında veya lokal intranet içerisinde “192.168.5.2” IP numaralı makinaya “20000” numaralı porttan bağlantı sağlanmaktadır. Şayet bu makinada TcpListener objesi “ 20000” numaralı portu dinliyorsa bağlantı sağlanmış olacak aksi takdirde programınız kırılıcaktır. ( Bu tip network uygulamalarında kırılmalar çok fazla olabileceği için kodlarınızı try-catch blokları içerisinde oluşturun. ) Ø tcpClient.Connect(): Objenin tanımlanması aşamasında belirtilen makinaya yine belirtilen porttan bağlanmak için kullanılan method ‘dur. Yukarıdaki işlemi aynen gerçekleştirir. using System.Net.Sockets; private TcpClient tcpClient; private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { tcpClient.Connect("192.168.5.2",20000); //Belirtilen IP numaralı makinaya 20000 numaralı porttan bağlan. } Ø tcpClient.GetStream(): Bu method NetworkStream class’ına ait yavru üyeye aktarılarak porttan veri okunabilir veya porta veri gönderilebilir. Yani bu aktarma işlemi ağ ortamında (makinalar arası) NetworkStream class ‘ıyla oluşturulacak olan akışa bilgi göndermek veya bu akıştan bilgi okuma işlemini gerçekleştirebilecektir. using System.Net.Sockets; private TcpClient tcpClient; private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { tcpClient.Connect("192.168.5.2",20000);//Bağlan NetworkStream networkStream = tcpClient.GetStream(); //akış bilgi giriş ve çıkışını al } Ø tcpClient.ReceiveBufferSize: Porttan okuma boyutunu belirleyen özelliğidir. using System.Net.Sockets; private TcpClient tcpClient; private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { int boyut; tcpClient.Connect("192.168.5.2",20000);//Bağlan NetworkStream networkStream = tcpClient.GetStream(); //akışı yarat boyut = tcpClient.ReceiveBufferSize; //Boyutu al this.Text = “Bellekten okuma boyutu” + boyut.ToString(); //bellekten okuma boyutunu git formun text ine yazdır. } Ø tcpClient.SendBufferSize: Porta gönderilen veri boyutunu belirleyen özelliktir. using System.Net.Sockets; private TcpClient tcpClient; private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { int boyut; tcpClient.Connect("192.168.5.2",20000);//Bağlan NetworkStream networkStream = tcpClient.GetStream(); //akışı yarat boyut = tcpClient.SendBufferSize; //Gönderilen boyut this.Text = “Bellekten okuma boyutu” + boyut.ToString(); //porta gönderilen data boyutunu git formun text’ine yazdır. } Ø tcpClient.Close(): Bağlantıyı kapatan method’tur. Artık porta bilgi gönderilemez ve o porttan veri okunamaz. using System.Net.Sockets; private TcpClient tcpClient; private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { tcpClient.Close(); //Port bağlantısını kapat. } Bir sonraki class’ımız NetworkStream class’ı olacak!!!
NetworkStream class’ı ile devam ediyoruz. NetworkStream: Bu class sayesinde makineler arası bağlantı oluşturularak verilerin istenilen adrese gönderilmesi sağlanabilir. TcpClient veya Socket nesnesini kullanarak makineler arası bağlantı kurulan porta gelen ve yine aynı porta gönderilen tüm veriler bu class’ın üyesi olan yavru değişken sayesinde gerçekleştirilebilir. TcpClient objesine aşşağıdaki gibi basit bir kod ile bağlantı sağlayabiliriz. private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) { tcpClient.Connect(“192.168.5.2”,20000) //belirtilen ip numaralı makineye bağlan NetworkStream networkStream = tcpClient.GetStream(); //Bu makineler arası bilgileri oku. } Porta gönderilen veya porttan okunan bilgilerin Byte dizisi şeklinde olduğunu size hatırlatmak isterim. Yani başka bir makineden sizin portunuza gönderilen bilgi veya sizin diğer makineye yollamak için porta göndereceğiniz verinin Byte tipli dizi değişken olması gerekmektedir. Örnekleri detaylı olarak incelerseniz anlayacaksınız sanırım. Ø networkStream.Read(dizidegisken, ilkeleman, kaceleman) Porttan bilgi okumak için kullanılan method’dur. İlk parametre olarak Byte tipli dizi değişkenin ismi, ikinci parametre olarak okumaya başlanacak index numarası, üçüncü Parametre olarakta kaç elemanın okunacağı belirlenmelidir. byte[] oku = new byte[tcpClient.ReceiveBufferSize]; //porttan gelen karakter sayısı kadar eleman oluştur. networkstream.Read(oku,0, (int)tcpClient.ReceiveBufferSize); //porta gelen veriyi oku isimli dizi değişkene aktar. Ø networkStream.Write(dizidegisken, ilkeleman, kaceleman) TcpClient veya Socket nesnesiyle beraber makineler arasında oluşturulan akışa veri yazdırmak için kullanılan method’dur. Porta gönderilecek olan string veri öncelikle byte dizi değişkenine aktarılmalı, daha sonra da bu methodla gönderilmeye başlanacak eleman (ilk) ile gönderilecek eleman sayısı (kaceleman) belirtilmelidir. Byte[] yaz = Encoding.ASCII.GetBytes(“selam koçum”); //Gönderilecek olan string veri byte dizisine aktarılıyor. Yani convert işlemi yapılıyor. networkStream.Write(yaz, 0, yaz.Length); //dizi değişkendeki değer makineler arası akıma yazdırılıyor. Ø networkStream.CanRead: Bu özellikle porttaki verinin okumaya müsait olup olmadığını öğrenebilirsiniz. True değeri alması verinin okumaya müsait olduğu analmını taşımaktadır. if(networkstream.CanRead) { byte[] oku = new byte[tcpClient.ReceiveBufferSize]; //porttan gelen karakter sayısı kadar dizi elemanı oluştur. networkstream.Read(oku,0, (int)tcpClient.ReceiveBufferSize); string gelen = Encoding.ASCII.GetString(oku);//Byte’ı stringe çevir. listBox1.Items.Add(gelen); // gelen veriyi listbox’a yaz. } Ø networkStream.CanWrite: Bu özelliklede poırta veri gönderilme modunun aktif olup olmadığı öğrenilebilir. “True” değeri alırsa porta veri yollanabilir. if(networkstream.CanRead) { Byte[] yaz = Encoding.ASCII.GetBytes(“Selam koçum”); networkStream.Write(yaz, 0, yaz.Length); //Akışa yaz. } Evet bundan sonra veri transferi ve bağlantı işlemleri için en önemli class olan Socket class’ını öğrenicez!!!
Socket: İnternet (intranet) ortamında bilgi transferi ve bağlantı işlemleri için kullanılan en önemli class’tır. İnternette tüm işlemler Socket’ler vasıtasıyla gerçekleştirilir. TcpClient Socket nesnesinden türetilmiş ve TCP/IP protokolü kullanarak bağlantı sağlayan bir class’tır. Socket’se TCP/IP ‘yi kullanabildiği gibi diğer protokollerede destek verebilmektedir. Aşşağıdaki gibi bir kodla socket nesnesini tanımlayabiliriz. Socket Yaratmak: Socket yeni = new Socket (AddressFamily.InterNetwork, SocketType.Stream, ProtocolType.Tcp); Bu kodda belirtilen üç parametreyi açıklamak istiyorum. AddressFamily.InterNetwork; Socket’in network adres bilgisidir. SocketType.Stream; Socket’in tipini belirleyen özelliğidir. Burada makineler arası bilgi akışı için kullanılacağı belirtildi. ProtocolType.Tcp; İşlemlerinde kullanacağı protokolü belirleyebilirsiniz. Burada “Tcp” protokolünün kullanaılacağı belirtilmiştir. Diğer protokolleride desteklemektedir. Socket’i TcpListener Nesnesine Bağlamak: Dilerseniz Socket nesnesini yaratırken aşşağıdaki gibi bir kodda kullanabilirsiniz. TcpListener tcpListener1 = new TcpListener(portno); Socket yeni = tcpListener1.AcceptSocket(); Bu tip kodda ayarları tcpListener1 nesnesinden direk alacağı için (mesela protokol tcp olacaktır vs) üstte oluşturduğumuz gibi ekstra özellik belirtmemize gerek kalmayacaktır. · Socket1.Connect(“IP adresi”, portNo): Belirtilen IP numaralı makineye, ikinci parametreyle belirtilen port numarasından bağlanmak için kullanılan methoddur. using System.Net.Sockets; // Eklemeyi unutmayınız. private Socket socket1 = new Socket (AddressFamily.InterNetwork,SocketType.Stream, ProtocolType.tcp); Private void button1_Clşck(object sender, System.EventArgs e) { socket1.Connect(“192.168.100.100”, 200); //200 numaralı porttan 192.168.100.100 ip numaralı makineye bağlan. } · Socket1.Accept(): Gelen bağlantı isteklerini kabul etmek için kullanılan method’dur. Burada bağlanmak isteyen makine önme arz etmemektedir. Eğer belirli IP numarasına sahip olan makienelerin bağlantısını reddedecekseniz. Bunları bir dizi değişkene katarıp kontrol ettirmelisiniz. using System.Net.Sockets; // Eklemeyi unutmayınız. private Socket socket1 = new Socket (AddressFamily.InterNetwork,SocketType.Stream, ProtocolType.tcp); Private void button1_Clşck(object sender, System.EventArgs e) { socket1.Accept(); //Bağlantı isteklerini kabul et. } · Socket1.Close(): Socket’i kapatan method’dur. Burada socket’in kapatılması bellekten atılması anlamına gelmemektedir. İstenirse daha sonra tekrar aktifleştirilebilir. using System.Net.Sockets; // Eklemeyi unutmayınız. private Socket socket1 = new Socket (AddressFamily.InterNetwork,SocketType.Stream, ProtocolType.tcp); Private void button1_Clşck(object sender, System.EventArgs e) { socket1.Close(); } · Socket1.Receive(gelen, gelen.Length, ilkgelen): Porttan veri okumak için kullanılan method’dur. Porta gelen verinin byte dizisi şeklinde olduğu ve string’e çevirilmesi gerektiğini sanıyorum hatırlatmaya gerek yok. Aşşağıdaki gibi bir kodla porta gelen veriyi okuyup listBox’a yazdırabilirsiniz. using System.Net.Sockets; // Eklemeyi unutmayınız. private Socket socket1 = new Socket (AddressFamily.InterNetwork,SocketType.Stream, ProtocolType.tcp); Private void button1_Clşck(object sender, System.EventArgs e) { Socket socket1 = tcpListener1. AccepSocket(); // Socket’i tcpListener1 objesine bağla Byte[] gelen = new Byte[1024]; //Porttaki verinin aktarılacağı değişken int okunan = socket1.Receive(gelen, gelen.Length, 0); // Porttaki veriyi oku ve “gelen” isimli değişkene aktar. String veri = System.Text.Encoding.ASCII.GetString(gelen); //Porttan okunan byte dizisini string’e çevir. listBox1.Items.Add(veri); //listBox’a ekle. } Tekrar hatırlatmak istiyorum sadece yukarıdaki kodları yazarak programı çalıştırmayınız. Diğer procedure’lerdeki kodlar bu programın çalışması için gerekecektir. · Socket1.Send(yolla, yolla.Length, 0): Bu method ile porta veri gönderebilirsiniz. Göndereceğiniz string verinin Byte dizisine çevirilmesi gerektiğini unutmayın. using System.Net.Sockets; // Eklemeyi unutmayınız. private Socket socket1 = new Socket (AddressFamily.InterNetwork,SocketType.Stream, ProtocolType.tcp); Private void button1_Clşck(object sender, System.EventArgs e) { string giden = “İşlem Tamam”; Byte[] yolla = System.Text.Encoding.ASCII.GetBytes(giden.ToCharAr ray()); //Byte dizi değişkenine aktar. socket1.Send(yolla, yolla.Length, 0); // Değişkenin değerini yolla }
